Overslaan en naar de inhoud gaan

Geplaatst: 10/11/2026

Is uw vennootschap fiscaal nog klein? De verborgen gevolgen van een groepsstructuur


Een holding met één bestuurder, beperkte omzet en nauwelijks personeel lijkt vanzelfsprekend een kleine vennootschap. Toch kan ze voor de fiscus als groot worden beschouwd. En dat geldt niet alleen voor holdings: ook afzonderlijk kleine werkvennootschappen kunnen fiscale voordelen verliezen doordat ze tot een grotere groep behoren. Een recent arrest van het Hof van Beroep Gent toont waarom de beoordeling van verbondenheid zo belangrijk is.

Voor ondernemers met meerdere vennootschappen is het onderscheid tussen klein en groot meer dan een boekhoudkundige formaliteit.

Het bepaalt onder meer of een vennootschap een liquidatiereserve mag aanleggen, van het verlaagde tarief in de vennootschapsbelasting kan genieten en recht heeft op bepaalde investeringsaftrekken.

Daarnaast kan een groepsstructuur aanleiding geven tot de verplichte aanstelling van een bedrijfsrevisor of zelfs de verplichting om een geconsolideerde jaarrekening op te stellen.

Maar deze drie zaken volgen niet precies dezelfde regels.

Een recent arrest: twee aandeelhouders van elk 50%

Op 29 september 2026 sprak het Hof van Beroep Gent zich uit over een geschil tussen de Belgische Staat en K.R.J. BV.

K.R.J. BV bezat samen met The Talent Capital Bridge BV elk 50% van de aandelen van bouwbedrijf Furnibo NV.

De fiscus was van mening dat beide aandeelhouders gezamenlijk controle uitoefenden over Furnibo. Daardoor zouden ze verbonden vennootschappen zijn, waardoor de groottecriteria op groepsniveau moesten worden berekend.

Volgens de fiscus was K.R.J. BV hierdoor geen kleine vennootschap en had zij onder meer geen recht op het aanleggen van liquidatiereserves. Het hof volgde die redenering niet.

Een aandelenverdeling van 50/50 en unanieme aandeelhoudersbeslissingen bewijzen op zichzelf geen gezamenlijke controle.

Daarvoor moet worden aangetoond dat de aandeelhouders juridisch bindend overeengekomen zijn om beslissingen over de beleidsoriëntatie uitsluitend met gemeenschappelijke instemming te nemen.

De fiscus kon dat bewijs niet leveren. K.R.J. BV behield bijgevolg haar kwalificatie als kleine vennootschap voor de betwiste aanslagjaren 2019 en 2020.

De vennootschap werd in de procedure vertegenwoordigd door mr. Emilie Maes en mr. Sophie Van Haelewijn van EY Law.

Het arrest is interessant omdat het aantoont dat verbondenheid niet zomaar mag worden verondersteld. Maar het legt ook een belangrijk risico bloot voor ondernemers die wél deel uitmaken van een vennootschapsgroep.

1. Wanneer behoren vennootschappen tot dezelfde groep?

Om te bepalen of een vennootschap fiscaal klein of groot is, moet eerst worden nagegaan of zij verbonden is met andere vennootschappen. De wettelijke definitie van verbonden vennootschappen is opgenomen in artikel 1:20 WVV.

Er kan onder andere sprake zijn van verbondenheid wanneer:

  • Een vennootschap controle uitoefent over een andere vennootschap.
  • Een vennootschap zelf gecontroleerd wordt door een andere vennootschap.
  • Verschillende vennootschappen onder dezelfde controle staan.
  • Vennootschappen samen een consortium vormen.

Een holding met 51% van de stemrechten

Wanneer een holding 51% van de stemrechten in een werkvennootschap bezit, is er in principe sprake van controle in rechte. De holding en de werkvennootschap zijn dan verbonden.

Belangrijk: een belang van 51% betekent bij de gebruikelijke integrale consolidatiemethode niet dat slechts 51% van de omzet en het balanstotaal van de dochter meetelt.

Bij exclusieve controle worden de cijfers van de dochter in principe volledig opgenomen in de groepsberekening. Ook onrechtstreeks gecontroleerde vennootschappen kunnen daarbij meetellen.

Ook zonder aandelenparticipatie kan een consortium bestaan

Dit wordt in de praktijk weleens over het hoofd gezien. Stel dat één ondernemer rechtstreeks in privé alle aandelen bezit van twee afzonderlijke vennootschappen. Er is geen holding boven deze vennootschappen en geen van beide bezit aandelen van de andere.

Toch kan sprake zijn van een consortium als de vennootschappen onder centrale leiding staan.

Artikel 1:19 WVV bevat daarvoor onder meer vermoedens wanneer de bestuursorganen grotendeels uit dezelfde personen bestaan of wanneer dezelfde personen de meerderheid van de stemrechten bezitten.

Bij identieke meerderheidsaandeelhouders geldt een weerlegbaar vermoeden van centrale leiding.

Twee vennootschappen van dezelfde ondernemer kunnen dus fiscaal verbonden zijn zonder dat er een holding bestaat.

Omgekeerd betekent een minderheidsparticipatie of een 50/50-verdeling niet automatisch dat er geen verbondenheid is. De concrete zeggenschap en afspraken blijven doorslaggevend.

2. Welke grenzen bepalen of een vennootschap fiscaal klein is?

Voor boekjaren die beginnen vanaf 1 januari 2024 gelden de volgende criteria van artikel 1:24 WVV:

CriteriumGrens
Jaaromzet exclusief btw€ 11.250.000
Balanstotaal€ 6.000.000
Gemiddeld personeelsbestand50 VTE

Een vennootschap is in beginsel klein wanneer niet meer dan één van deze drie grenzen wordt overschreden.

Maar bij verbonden vennootschappen moet voor de fiscale kwalificatie rekening worden gehouden met de groep.

Twee manieren om de groepsgrootte te berekenen

Methode A: werkelijke consolidatie

De omzet en het balanstotaal worden op geconsolideerde basis berekend, met de gebruikelijke eliminaties van onderlinge verrichtingen en deelnemingen. Hierbij gelden de normale grensbedragen van € 11,25 miljoen omzet en € 6 miljoen balanstotaal.

Methode B: vereenvoudigde aggregatie

Onder de wettelijke voorwaarden mag een vereenvoudigde methode worden gebruikt waarbij de relevante omzet- en balanstotalen van verbonden vennootschappen worden samengeteld zonder de gebruikelijke consolidatie-eliminaties. Ter compensatie worden de grensbedragen voor omzet en balanstotaal met 20% verhoogd.

CriteriumWerkelijke consolidatieVereenvoudigde aggregatie
Omzet€ 11.250.000€ 13.500.000
Balanstotaal€ 6.000.000€ 7.200.000
Personeel50 VTE50 VTE

De verhoogde bedragen zijn dus geen automatisch voordeel voor iedere groep. Ze horen uitsluitend bij de toegelaten vereenvoudigde berekeningsmethode.

Een groep hoeft geen wettelijke consolidatieplicht te hebben om toch verplicht te zijn haar grootte fiscaal op groepsniveau te beoordelen.

3. Praktijkvoorbeeld: een kleine holding boven een grote werkvennootschap

Een ondernemer bezit via zijn holding 51% van de stemrechten van een werkvennootschap. De holding heeft zelf slechts € 100.000 omzet en één werknemer. De werkvennootschap heeft € 15 miljoen omzet en een balanstotaal van € 8 miljoen.

Veronderstel dat de geconsolideerde groep, na de nodige eliminaties, eveneens € 15 miljoen omzet en € 8 miljoen balanstotaal heeft.

De groep overschrijdt twee van de drie grenzen voor een kleine vennootschap.

Het gevolg, zodra de wettelijke tijdsregels doorwerken:

  • De holding kwalificeert fiscaal als groot, ondanks haar beperkte eigen activiteiten.
  • De werkvennootschap kwalificeert eveneens fiscaal als groot.
  • De fiscale voordelen die uitsluitend voor kleine vennootschappen zijn voorbehouden, kunnen in beide vennootschappen verloren gaan.

De afzonderlijke jaarrekening van de holding geeft dus geen volledig beeld van haar fiscale statuut.

4. Praktijkvoorbeeld: twee vennootschappen zonder holding

Een ondernemer bezit rechtstreeks 100% van twee vennootschappen. We veronderstellen dat zij daadwerkelijk een consortium vormen.

 Vennootschap AVennootschap B
Omzet€ 8.000.000€ 8.000.000
Balanstotaal€ 4.000.000€ 4.000.000
Personeel15 VTE15 VTE

Afzonderlijk blijven beide vennootschappen onder de groottecriteria.

Maar bij een eenvoudige optelling zonder onderlinge verrichtingen bedraagt de groepsomzet € 16 miljoen en het gezamenlijke balanstotaal € 8 miljoen.

Beide bedragen liggen boven de verhoogde drempels van respectievelijk € 13,5 miljoen en € 7,2 miljoen.

Na toepassing van de wettelijke tijdsregels kunnen beide vennootschappen fiscaal als groot worden beschouwd.

Dat kan dus gebeuren zonder dat de ondernemer ooit een holding heeft opgericht.

5. Vanaf wanneer verliest een vennootschap haar statuut van kleine vennootschap?

Een eenmalige overschrijding van de groottecriteria leidt niet noodzakelijk onmiddellijk tot een wijziging van het statuut.

Het WVV kent het zogenaamde consistentiebeginsel: een wijziging heeft normaal pas gevolgen als de betrokken groottecriteria gedurende twee opeenvolgende boekjaren worden overschreden of niet langer worden overschreden. De gevolgen gaan in vanaf het daaropvolgende boekjaar.

Voor boekjaar 2024 gold echter een bijzondere overgangsregeling bij de invoering van de verhoogde drempels.

Vanaf boekjaar 2025 geldt opnieuw het gewone consistentiebeginsel.

Dit betekent dat men voor aanslagjaar 2026, bij afsluiting op 31 december 2025, niet uitsluitend mag kijken naar de groepscijfers van 2025. Ook de kwalificatie in de voorgaande boekjaren, het tijdstip van eventuele participatiewijzigingen en de overgangsregels moeten worden onderzocht.

Een vennootschap die door een nieuwe groepsstructuur boven de drempels uitkomt, verliest haar statuut dus niet noodzakelijk op dezelfde datum als de aandelenoverdracht.

6. Welke fiscale voordelen staan op het spel vanaf aanslagjaar 2026?

De impact van een verkeerde kwalificatie kan aanzienlijk zijn.

A. Geen nieuwe liquidatiereserve

De mogelijkheid om een liquidatiereserve aan te leggen is voorbehouden aan kleine vennootschappen. Een vennootschap die fiscaal groot wordt, kan voor het betrokken winstjaar geen nieuwe liquidatiereserve aanleggen.

Bestaande, rechtsgeldig aangelegde liquidatiereserves verdwijnen daardoor niet automatisch.

Voor liquidatiereserves die worden aangelegd bij afsluiting van een boekjaar vanaf 31 december 2025, geldt na de wettelijke wachttermijn van drie jaar een aanvullende roerende voorheffing van 9,8%, bovenop de afzonderlijke heffing van 10% bij de aanleg.

Wie niet langer een kleine vennootschap is, verliest dus een belangrijke mogelijkheid om winsten fiscaal voordelig te reserveren voor een latere uitkering.

B. Mogelijk verlies van het verlaagde tarief

Kleine vennootschappen kunnen onder voorwaarden genieten van 20% vennootschapsbelasting op de eerste € 100.000 belastbare winst. Het gewone tarief bedraagt 25%.

Dat kan maximaal € 5.000 extra vennootschapsbelasting per jaar betekenen op de eerste € 100.000 winst.

Voor holdings is wel een bijkomende controle nodig. Ook een fiscaal kleine holding kan uitgesloten zijn van het verlaagde tarief, bijvoorbeeld door de specifieke voorwaarden rond het bezit van aandelen in andere vennootschappen.

Het statuut van kleine vennootschap is dus een noodzakelijke, maar niet de enige voorwaarde voor het 20%-tarief.

C. Minder mogelijkheden voor investeringsaftrek

Voor investeringen in 2025, die in de regel betrekking hebben op aanslagjaar 2026, gelden onder meer de volgende verschillen:

InvesteringsaftrekKleine vennootschapGrote vennootschap
Gewone basisaftrek10%Niet beschikbaar
Verhoogde basisaftrek voor bepaalde digitale investeringen20%Niet beschikbaar
Verhoogde thematische aftrek40%30%

Uiteraard moeten investeringen aan de specifieke voorwaarden van de betrokken aftrek voldoen.

De percentages van de thematische aftrek wijzigen voor investeringen vanaf 2026: dan bedraagt die in principe 40% voor beide categorieën.

Het onderscheid tussen klein en groot kan dus rechtstreeks bepalen of een investering fiscaal extra gestimuleerd wordt.

7. Fiscaal groot betekent niet automatisch een revisor of geconsolideerde jaarrekening

Hier moeten ondernemers drie verschillende vragen uit elkaar houden.

VraagWaarop wordt gekeken?Belangrijkste gevolg
1. Fiscaal klein of groot?Verbonden vennootschappen, inclusief consortiumRecht op fiscale kmo-voordelen
2. Commissaris verplicht?Boekhoudkundige grootte van de betrokken vennootschap, met bijzondere groepsregelsVerplichte wettelijke controle door bedrijfsrevisor
3. Geconsolideerde jaarrekening verplicht?Omvang van de groep volgens hogere grensbedragenGroepsjaarrekening opstellen en publiceren

Wanneer moet een commissaris worden aangesteld?

De commissarisplicht sluit in beginsel aan bij de grenzen voor een kleine vennootschap.

Maar boekhoudrechtelijk worden niet alle groepsvennootschappen op dezelfde manier beoordeeld.

Een moedervennootschap wordt op groepsniveau beoordeeld. Een gewone dochtervennootschap kan daarentegen individueel klein blijven, zolang de groep niet verplicht is een geconsolideerde jaarrekening op te stellen en te publiceren.

Vennootschappen die samen een consortium vormen, worden voor de grootteberekening gelijkgesteld met moedervennootschappen.

Het is daardoor mogelijk dat:

  • Een holding verplicht een commissaris moet aanstellen.
  • Haar individueel kleine dochtervennootschappen geen eigen commissaris moeten aanstellen.
  • Die dochtervennootschappen fiscaal toch als groot worden beschouwd.

Wanneer is een geconsolideerde jaarrekening verplicht?

Voor de wettelijke consolidatieplicht gelden veel hogere grenzen.

CriteriumGrens
Jaaromzet exclusief btw€ 42.500.000
Balanstotaal€ 21.250.000
Gemiddeld personeelsbestand250 VTE

Bij overschrijding van meer dan één criterium kan de wettelijke consolidatieplicht ontstaan, rekening houdend met de toepasselijke tijdsregels en vrijstellingen.

Ook een consortium kan consolidatieplichtig zijn.

Bij de toegelaten berekening zonder eliminaties kunnen de omzet- en balanstotaaldrempels eveneens met 20% worden verhoogd.

Een groep kan bijgevolg fiscaal groot zijn, terwijl ze nog steeds vrijgesteld is van de verplichting om een geconsolideerde jaarrekening neer te leggen.

8. Wat moet u als ondernemer concreet controleren?

Wie verschillende vennootschappen bezit of een participatie in een andere onderneming overweegt, doet er goed aan vijf vragen te beantwoorden:

1. Welke vennootschappen zijn verbonden? Bekijk niet alleen de aandelenpercentages, maar ook de stemrechten, aandeelhoudersovereenkomsten, feitelijke controle en mogelijke consortia.

2. Welke ondernemingen behoren tot de fiscale grootteberekening? Vergeet indirecte dochtervennootschappen en andere verbonden groepsvennootschappen niet.

3. Welke groepscijfers moeten worden gebruikt? Onderzoek of een werkelijke consolidatie of de toegelaten vereenvoudigde aggregatie wordt toegepast.

4. Vanaf welk boekjaar wijzigt het statuut? Houd rekening met de regels over opeenvolgende boekjaren, participatiewijzigingen en overgangsbepalingen.

5. Welke fiscale en boekhoudkundige gevolgen heeft dat? Analyseer de liquidatiereserves, het tarief van de vennootschapsbelasting, investeringsaftrekken, commissarisplicht en eventuele consolidatieplicht afzonderlijk.

Conclusie: kijk verder dan de individuele vennootschap

Het arrest van het Hof van Beroep Gent toont dat de fiscus verbondenheid correct moet aantonen. Een 50/50-aandeelhoudersstructuur bewijst niet automatisch gezamenlijke controle.

Maar de omgekeerde les is minstens even belangrijk.

Wie meerdere vennootschappen bezit, kan fiscale voordelen verliezen door groepsverbondenheid, ook als iedere vennootschap op zichzelf klein lijkt.

Dat geldt niet alleen voor holdings met meerderheidsdeelnemingen. Ook vennootschappen onder gezamenlijke controle of binnen een consortium verdienen een grondige analyse.

Bij PECCO – Groei & Kapitaal bekijken we daarom niet alleen de cijfers van uw afzonderlijke vennootschappen, maar ook de structuur waarin ze functioneren. Zo kunnen we fiscale risico’s tijdig identificeren en de gevolgen voor uw toekomstige investeringen, winstreserves en vermogensopbouw inschatten.

Bent u zeker dat uw vennootschappen fiscaal nog klein zijn?

Een gerichte analyse van uw groepsstructuur kan verrassingen bij een fiscale controle of bij de jaarlijkse afsluiting helpen voorkomen.

Ontdek PECCO – Groei & Kapitaal

Rechtspraak: Hof van Beroep Gent, 29 september 2026, 5e fiscale kamer, rolnummers 2025/AR/829 en 2025/AR/830. De uitspraak heeft betrekking op de aanslagjaren 2019 en 2020. De bespreking van aanslagjaar 2026 houdt rekening met de nadien gewijzigde regelgeving.

Wettelijke basis: artikelen 1:14, 1:18, 1:19, 1:20, 1:24, 1:26, 3:23–3:25 en 3:72 WVV; artikelen 2, 184quater en 215 WIB 92. Opgesteld door Marius Pelle op 31 oktober 2026. Voor de leesbaarheid werden mogelijks belangrijke nuances weggelaten. Niettegenstaande grote zorg is besteed aan het opstellen van dit artikel, zijn vergissingen steeds mogelijk. Dit artikel is geen individueel fiscaal advies.

DEEL DIT ARTIKEL OP SOCIALE MEDIA